speciaalzaak

El gaucho van Manara

Een paar dagen geleden kreeg ik een mailtje dat er weer een recensie van Phinny verschenen was, dit keer op www. stripspeciaalzaak.be.Een positieve recensie uiteraard, anders zou ik het er nooit over gehad hebben. Alleen de opmerking dat mijn tekenwerk iets weg heeft van het werk van Manara begreep ik niet.
Er zijn meer critici die dergelijke aantekeningen gemaakt hebben, maar ik kan me toch niet voorstellen dat het klopt. Ik ben misschien niet degene die mijn werk het beste kan beoordelen, maar ik zie geen opvallende overeenkomsten.  Dat ik niet door Manara beïnvloed ben weet ik trouwens zeker: ik vind hem niet slecht, maar ik ben absoluut geen fan.

genreplezier

De kritiek op Phinny van Gert Meesters, waar ik het gisteren in mijn blog over had, heeft iets vreemds. Hij stelt dat je van mij, de maker van Pulpman, geen diepzinnigheid mag verwachten, maar veeleer genreplezier. Hij schrijft dat de onwaarschijnlijke verhaalwendingen in Phinny niet op je tien vingers te tellen zijn, maar dat mijn plezier bij het plotten en tekenen aanstekelijk werkt.
Is dat nu positief of niet? Ik ga er maar van uit dat de opmerkingen positief bedoelt zijn, maar hij geeft Phinny slechts 2 van de mogelijke 4 sterren. Aanstekelijk plezier is kennelijk niet voldoende voor een hoge score, daar is ook diepzinnigheid voor nodig.
Mijn hoop is gevestigd op de Amerikaanse uitgave. Misschien dat Amerikanen het genreplezier wel waarderen.

afgekeurd

Een maand geleden waren we bijna klaar met Pulpman 12, alleen de achterkant moest nog worden gemaakt."Dan plaatsen we toch de cover van Phinny", zei de uitgever, "maken we reclame voor jouw nieuwste product." Ik vond het geen goed idee, ik wil altijd iets speciaals op de Pulpman achterkanten. Ik maakte daarom een nieuw omslag voor Phinny, met een andere uitstraling. De meningen zijn verdeeld, maar ik vond het nieuwere omslag meer geschikt voor het boekje, de eerdere kon dan op de achterkant van Pulpman. Een paar dagen geleden zag ik het resultaat: dwars over mijn illustratie staat 'Afgekeurd'. De uitgeefster zag dat ik niet enthousiast reageerde. "Je bent toch niet beledigd?" vroeg ze. "Tuurlijk niet, maar het is niet waar," piepte ik. Het tegenovergestelde effect van wat ik beoogde wordt nu bereikt: het lijkt nu of afgekeurde shit altijd nog goed genoeg is voor dat blad.
Misschien moet ik maar eens stoppen met Pulpman en een hobby kiezen.

keihard

Dave is de held in Phinny 1, misschien wordt Liz dat in Phinny 2. Ze heeft net als Dave rechten gestudeerd, maar de hoorcolleges 'emotiebeheersing' heeft ze gemist omdat ze liever op de bank lag. Als ze door een ex-vriendje tot seks gedwongen wordt merkt ze tot haar eigen verbazing hoe heerlijk ze dat vindt. Niet dat zachtaardige gefriemel van het mietje waarmee ze getrouwd is, maar de keiharde aanpak. Dave merkt de veranderingen in het gedrag van Liz wel, hij ziet bijvoorbeeld dat ze zich steeds uitdagender gaat kleden, maar is teveel gentleman om daar iets van te zeggen.
Ik ben benieuwd hoe het met hun relatie verder gaat, maar dat merk ik pas als ik deel 2 ga schrijven. En eerst moet deel 1 uitkomen. Dat gebeurt komend weekend, tijdens de stripdagen in Breda.

toch geen eikel

In dit blog heb ik Dave een aantal keer een eikel genoemd, misschien heb ik daarmee toekomstige lezers van Phinny op een dwaalspoor gezet. Waar Dave last van heeft is zijn intellect: hij heeft zich voorgenomen zijn vrouw Liz te vertrouwen, hij wil ervan uitgaan dat Liz een goede reden heeft als ze vreemd reageert. Een paar keer lukt hem dat niet, de emotie is op dat moment sterker dan de ratio.

Als ik advocaten op de tv zie heb ik vaak het gevoel dat ze zich voorgenomen hebben om hun gevoel uit te zetten. Ik vermoed dat ze die houding  tijdens hun studie rechten opgepikt hebben. En Dave heeft ook rechten gestudeerd.   

Dave is geen eikel, het is een held, maar wel een die last heeft van zijn studie.

acteren

Het leukste van het strip maken is het bedenken van de beste regie. Op het derde plaatje is Dave in de schets boos, hij slaat met zijn hand op tafel en hij schreeuwt tegen Phinny. Moet hij wel zo kwaad, vraag ik me af. Moet hij wel zo voor over zitten, of misschien juist meer achterover hangen? Het plaatje daarna kijkt Phinny op over haar leesbrilletje.
In de schets meewarig, ik heb haar toch in de uitwerking wat bozer gemaakt. In het volgende plaatje zit Dave in de schets boos voorover, steunend op zijn handen. Ik heb hem achterover laten leunen, handen op zijn buik, mokkend als een verwende kleuter. Had ik al geschreven dat ik Dave een zeikerd vind? Dan wil ik dat in de regie laten zien ook.
Deze afwegingen komen alleen in realistisch getekende strips voor. Er wordt mij wel gevraagd waarom ik niet meer strips maak van "'t landje", mijn meest karikaturale en populairste strip. Hierboven staat het antwoord. Ik hou niet zo van karikaturaal getekende strips, zelfs niet als ik ze zelf gemaakt heb.

regie

Het maken van keuzes over het acteren van de poppetjes is voor mij het leukste aspect van het striptekenen. 
Bijvoorbeeld de schets van pagina 77, plaatje 4: Phinny praat met Dave, hij zit achter een laptop. Tijdens het uitwerken bedacht ik me dat het iets over Phinny vertelt als ze op het bureau gaat zitten. En dat gaf me dan weer het idee voor het laatste plaatje: ze hangt achterover om op het scherm te kunnen kijken.
Dave snapt het allemaal niet meer en krabt zich wat op het hoofd, als een Stan Laurel. Die houdingen op dat laatste plaatje, daar gaat het voor mij om. Heb ik de juiste keuzes gemaakt, of kan het beter.

van Puffelen

De uitgeefster wilde een achternaam voor Phinny. Achternamen vind ik lastig, dus dat probleem was ik steeds maar uit de weg gegaan. Zij stelde 'van Puffelen' voor. maar dat vond ik te Vlaams, meer iets voor Suske en Wiske of Nero.
Al telefonerend greep ik in de boekenkast naast me en het boek dat ik eruit trok was 'Deadly to bed' van Don Tracy. De uitgeefster wilde een naam met een P want ze houdt van allitererende namen.
Ik bladerde en zag de naam Prentice. "Phinny heet Prentice," riep ik. Na het telefoongesprek las ik het nog een keer na: James Prentice, a junior officer with a movie-star build and a penchant for custom-made uniforms.... "Ja," dacht ik, " een goede naam voor Phinny. Phinny Prentice."

spontane dank

De uitgever van Haas vroeg me eens of ik in het boek nog mensen wilde bedanken voor hun bijdrage. Maar daar hou ik niet van, waarschijnlijk omdat ik zo mee voel met die mensen die net niet genoemd worden.
Maar in het geval van Phinny kon ik niet om Henk en Anky heen. Ik vroeg hen of ik hun keuken mocht fotograferen als documentatie voor een paar plaatjes. Dat mocht, maar Anky wilde dan wel publiekelijk bedankt worden.
Bij deze: reuze bedankt. Zonder jullie keuken was deze pagina nooit zo leuk geworden!

uitstraling

 Er waren nieuwe gedachtes over het omslag van Phinny. Was het omslag van Liz met die opvallend rode jurk, die geile blik, en die bedreigende schaduw, niet te veel Pulpman-achtig ?
Als dit een verhaal met een andere uitstraling moest zijn, zou er dan niet een wat meer kunstzinnig omslag op het boek moeten komen?
Ik dacht aan Phil Hale. Hij maakte omslagen voor stripboeken als Hellblazer, cyberpunk illustraties van een vent die vecht met een robot, maar ook portretten.
Hij schildert met een klassieke kleurstelling, zijn portret van Tony Blair heeft een hoeveelheid bruin waar Rembrandt jaloers op zou zijn. Het oogt modern door zijn uitsnede en wat hoge standpunt, hij kijkt op Blair neer. Dat moest ik ook maar eens doen, een wat hoger standpunt.

seksbom

De schets van een pagina beviel me niet. Ik had een explosie getekend in een gebouw, een aantal agenten zijn net uit hun auto gestapt en kijken toe hoe de ramen uit hun sponningen vliegen. Van welke kant ik het ook schetste, ik bleef ontevreden.
Tot ik toevallig op een opname stuitte uit de film Niagara, een film die ik volgens mij nooit gezien heb. Op die foto loopt Joseph Cotton de trap op, Marilyn Monroe staat boven bij een deur.
Toen ik die foto zag wist ik het onmiddellijk: zo moet die scene in beeld gebracht worden. Maar dan in spiegelbeeld. En op de plaats van die seksbom een gewone.

de auto van Phinny

Mijn vrouw en ik reden naar huis. "In wat voor auto denk je dat Phinny rijdt?" vroeg ik. We reden achter zo'n nieuwe Fiat 500, een roze. "Zoiets?" zei mijn vrouw. "Nee, dat is voor meisjes van onder de 23." Of die gedachte in dit geval klopte betwijfelde ik, er zat een kind op de achterbank. Maar toen we langs de Fiat scheurden was het duidelijk: meisje van onder de 23 achter het stuur. " Zo'n moderne Mini dan?" Maar dat vond ik ook niks. "Boodschappenkarretje. En Phinny doet geen boodschappen, die laat alles thuis bezorgen." We reden onze straat in. Mijn vrouw had nog een suggestie: "Een Alpha Romeo." Verdomd, dat is 'm. Stom dat ik daar niet zelf op kon komen.

regenbuien

Op de academie zei ik een keer tegen een illustratieleraar dat ik de Amerikaanse pentekeningen uit het begin van de 20e eeuw mooi vond, zoals die van Joseph Clement Coll. "Oh nee," zei Piet, "Dat is helemaal niks. Regenbuien."
Piet is al jaren dood maar als ik tegenwoordig pen strepen zet zoals op het derde plaatje van deze pagina van Phinny moet ik aan hem denken: "Piet zal dit wel regenbuien vinden. Maar goed dat hij het niet ziet."

Het smalle pad

Iemand vroeg me waarom ik zoveel stippeltjes teken in mijn strippagina's, het maakt volgens hem mijn werk zo ouderwets. Volgens mij bestaan er twee categorieën pagina's: slechte en goede. Uiteraard is er een traploze schaal tussen deze twee uitersten. Ouderwetsheid is hierin geen criterium, het aantal stippeltjes ook niet.
Laat andere tekenaars het modieuze brede pad maar lopen, ik volg wel mijn eigen smalle pad. Een pad dat verhard is met tegendraads gedrag.  Ik ben meer stippeltjes gaan zetten.

The illustrator's illustrator

Vrij recent is een geweldig boek over Robert Fawcett (1903-1967) verschenen: the illustrator's illustrator. Die titel is gekozen omdat kenners van het illustreren, andere illustratoren maar ook uitgevers, editors en art directors, de kwaliteiten van het werk van Fawcett zagen, maar dat hij bij het grote publiek tamelijk onbekend is gebleven.
Blijkbaar zijn er kunstenaars met grote kwaliteiten die nooit een echte hit hebben gescoord. Een troostrijke gedachte.

de goede smaak

De nieuwe Pulpman is uit, vol met de bekende ingrediënten: zinloos geweld en zinloze seks.
De strips die ik voor dat blad maak moeten smakeloos zijn, dat is nou eenmaal mijn lol. Maar het schijnt dat er mensen zijn die al dat zinloze geweld en die pornografie niet aantrekkelijk vinden. Heel vreemd inderdaad.
Maar voor hen is er binnenkort dus Phinny. Dat is geen strip voor in de Pulpman. Geen bloot. Nou ja, een paar billen van Liz als ze onder de douche staat, maar dat is het dan wel. Geen sex. Nou ja, er wordt wel wat in geneukt, maar alles heel decent in beeld gebracht. En geen geweld. Nou ja, er wordt wel iemand dood geschoten, maar het is heel smaakvol, zinvol geweld.

handen

Iemand hoorde dat ik striptekenaar was. "Goh , wat leuk. Wat is nou eigenlijk het moeilijkste voor een striptekenaar?" Die vraag overviel me een beetje. "Eh..." Gelukkig was het een hulpvaardig iemand. "Handen zeker, hè? Ik heb wel eens gehoord dat handen het allermoeilijkste zijn om te tekenen. Vindt u dat ook het moeilijkste, handen?" "Nee, dat valt wel mee, handen. Je hebt ze altijd voor handen, hè. Als je het niet zeker weet kun je altijd naar je eigen handen kijken. Of in de spiegel, dan kun je de andere kant zien. Of je tekent de handen op de achterkant van je velletje en dan trek je het nog een keer op een lichtbak over."
Geen idee wat het lastigste is, in ieder geval iets wat moeilijker te documenteren is dan handen.
Laatst las ik een stukje van een tekenaar: handen waren verreweg het moeilijkste om te tekenen. Huh?

een manga werkwijze

Van de japanse strip Gantz kocht ik laatst de delen 1 en 2. Op internet zag ik dat in 2009 nummer 27 was uitgekomen, met een gemiddelde van 200 pagina's praten we dan al over 5400 pagina's.
Ik vind 101 pagina's Phinny al veel, hoe krijgen die manga tekenaars zoveel pagina's toch voor elkaar? Een tipje van de sluier wordt opgelicht.

 Stap 1: schetsje. Niks vreemds aan.

Maar dan stap 2: Medewerkers van de tekenaar maken in de computer een 3 D uitwerking van de schets. Geen idee waarom. Volgens mij helpt dit de tekenaar op geen enkele manier.

Stap 3: aan de hand van de computerpresentatie tekent de tekenaar de poppetjes.

Stap 4: Medewerkers maken in de computer de achtergronden, pistolen enzovoorts.

Stap 5: Poppetjes en achtergronden worden in de computer samengevoegd, de pagina wordt van grijstinten voorzien.

Stap 6 balloons komen erbij. De pagina is klaar.

Ik ben vooral jaloers op stap 4. Het lijkt mij wel wat, dat ik tegen iemand kan zeggen: daar wil ik een winkelcentrum, met wat auto's ervoor. Dan teken ik zelf die wolk wel.

rode jurk

De uitgever van Phinny belde: "Nog even over het omslag van Phinny dat je me gisteren liet zien: kan die jurk misschien nog wat roder?" Gelukkig wist ik het antwoord op die vraag. "Eigenlijk niet, nee. Ik heb pure cadmium rood en vermiljoen gebruikt, onvermengd. Roder dan zo uit de tube kan ik die kleuren niet krijgen." Na het telefoongesprek heb ik het toch geprobeerd, met een nog dikkere laag rood. Maar wat ik al dacht: het omslag werd er niet mooier door. Ik heb nog wat aan de schaduw gerommeld, en aan de huid van Liz, en wat bleek: hij werd zelfs lelijker!
Even heb ik overwogen om het ding in flinters te trappen. Maar ja, uiteindelijk ben ik zelf degene die daar het meeste last van heeft, niet echt een fijne wraak. Ik heb het dus maar niet gedaan. Een mooie overwinning van de ratio op de emotie.

bedrijventerrein

Mijn vrouw weet wat ik leuk vind, en daarbij horen zeker bedrijventerreinen. Al die interessante vormen, pijpen, afsluiters, ik vind het allemaal prachtig. Vooral als er ook nog containers op het terrein staan, pallets met kisten en tonnen.
Laatst kwam ze terug van een fietstocht met een foto van een terrein in Amsterdam Noord. Ik wist meteen voor welk plaatje in de strip Phinny ik die foto wilde gebruiken.
Aan een paal hangt een soort slang met een ding erop, geweldig. En er staat ook een trappetje op de foto. Ik hou van bedrijventerreinen, maar ik ben helemaal gek van trappetjes. En een trappetje op een bedrijventerrein, ja, dat is een gouden combinatie.