misdaad

Gerome, César mort, 1859

Het oordeel over academieschilder Gerome lijdt onder geïnstitutionaliseerde afkeer, en onder geschiedsvervalsing. Een groot doek van Gerome, César mort, 218 x 317,5 cm, is voor de lijst gekocht op een veiling, het werk is waarschijnlijk vernietigd. Een gruwelijke misdaad, waar ik 'de kunstgeschiedenis' voor verantwoordelijk hou.

Manet, Le toréador mort, 1864

Het schilderij was spraakmakend op de Salon van 1859, en heeft Manet geïnspireerd tot het schilderen van een dode stierenvechter.

Gerome, le mort de César, 1867

Een iets minder groot doek, le mort de césar uit 1867 geeft een idee hoe het werk eruit gezien moet hebben, de hoek links onder is hetzelfde als César mort.

Breitner

Gerome was in de tweede helft van de 19e eeuw zo'n grootheid, dat zelfs de Nederlander Breitner naar Parijs wilde gaan om bij Gerome te studeren.

Cormon, Kain vlucht voor de vloek van god, 1880

Breitner kwam terecht op het atelier van een andere academieschilder, Cormon, waar hij in 1884 werkte.
Breitner heeft brieven naar het thuisfront gestuurd en daarin noemde hij wel schilders als Millet en Corot, maar geen impressionisten. Over de rol van de academieschilders en die van de impressionisten wordt al vele jaren geschiedsvervalsing gepleegd.

spring

Alma Tadema, the finding of Moses

Het was mijn bedoeling een blog te maken over illustratiewerk, het is er een geworden over Alma-Tadema, als antwoord op een reactie van Matthijs.
Hij schrijft dat hij de geïnstitutionaliseerde afkeer van Tadema wel kan begrijpen. Ik heb daar juist moeite mee.
In 1965 werd een groot schilderij van Tadema, The finding of Mozes, 137,5 x 213,4 cm, door een oplettende wandelaar bij een vuilnisbak weggehaald.
Blijkbaar schaamde de eigenaar zich zo dat hij hem niet eens wilde verkopen. Ik neem aan dat hier de geïnstitutionaliseerde afkeer een dieptepunt bereikte.

Alma Tadema, spring

Een persoonlijke afkeer kan ik nog wel begrijpen, figuren worden vlak en emotieloos genoemd, maar daar ben ik het niet mee eens. Als voorbeeld een paar figuren van 'Spring', 179,1 x 80 cm, een schilderij met een optocht ter ere van Ceres, de godin van de landbouw.
Dat kunst moet schuren lijkt mij een vooroordeel, dat zal ook wel geïnstititionaliseerd zijn. Misschien moeten we van die instituties af, en gewoon van academische schilderijen gaan genieten. En niet omdat ze technisch goed in elkaar zitten, maar omdat ze mooi zijn. Ik wil in ieder geval niets vantevoren uitsluiten, ook niet de 21e eeuwse lelijkheid.

zekerheden

zelfportret Hallie

Hallie Lama is een van de belangrijkste cartoonisten van Nederland. Als Hallie aan komt lopen hoor je hem al van verre aankomen. Misschien is hij de eigenaar van een miljoenenpand, maar hij ziet eruit als de typerende kraker: kleren van de dump, overal badges, rammelende kettingen en natuurlijk lang haar.
Er werd mij gevraagd of ik een tekening van Hallie wilde maken. Tuurlijk, geen probleem. Omdat ik niet precies wist hoe hij eruit zag vroeg ik of hij wat fotootjes wilde mailen. Tuurlijk, geen probleem. Verbaasd keek ik naar de afbeeldingen op het scherm. Wie was deze heer?
Kort, fris kapsel, keurig jasje, kortom, onherkenbaar. Zijn er dan helemaal geen zekerheden meer?

kerstsfeer

Half december begon ik te tekenen aan het nieuwe verhaal van Haas. De openingsplaat moest een sfeertekening worden van een boot gebruikt door onderduikers in de Biesbosch. Ik wilde dat er dreiging van de tekening uit zou gaan, kou, ellende. Plassen water omdat de grond zo sompig is dat je er tot je enkels in weg zakt, scherpe punten aan de takken maken de boel nog vervelender. Ik hoopte dat je zou voelt dat het allemaal slecht gaat aflopen, ik wilde associaties met nazi's en andere narigheid oproepen.
Per ongeluk zag de kopieerjuffrouw de tekening. "Mooi plaatje," zei ze, "Lekker kerstsfeertje."
Kolere, dat was de bedoeling niet. "Kerstsfeer? Denk je niet aan nazi's als je dit ziet? Eh... executies, open wonden met pus enzo?"
"Huh? Hoezo? Ik vind het wel mooi, echt kersterig."
Vol verwarring liep ik de kopierette weer uit. Een van ons tweeën moest zich enorm vergissen.

Eppo

boekenleggers

 

De strip Haas staat weer in de Eppo. Bij de start van een nieuw Haas verhaal hoort natuurlijk een omslag. En bij dat omslag hoort een stukje over dat omslag, dat is een vaste rubriek op de tweede pagina in de Eppo. Ik schreef:
Ik vertelde aan vormgever Ger van Wulften dat ik geen zin had een omslag te maken omdat er geen hoofdpersonen van de strip in de eerste aflevering voorkwamen. Hij had een oplossing: “Dan maak je toch gewoon een opstelling met die vijf hoofdpersonen, min of meer zoals de aankondiging in Eppo 26?”

Maar daar had ik ook geen zin in. Ger heeft van de aankondiging en van de boekenleggers die ik getekend heb een drietal voorstellen voor covers gemaakt. Een van de drie heb ik uitgekozen en geschilderd, met olieverf op een plankje board. Gelukkig had ik daar wel zin in. 

kunstbeschouwing

Alma-Tadema

Alma-Tadema

Tijdens mijn studietijd aan de Rietveld academie zat ik tijdens  een etentje tegenover een kunstgeschiedenis student. Tot mijn vreugde was zijn grote liefde de kunst uit de negentiende eeuw, ik verheugde me op een fijn gesprek over een gemeenschappelijk interesse.
Ik vertelde hem dat voor mij de meest indrukwekkende Nederlandse schilder uit de 19e eeuw de Friese schilder Alma-Tadema was. Tot mijn schrik was het gesprek over, hij wilde niet praten met iemand die Alma-Tadema waardeerde. 20 jaar later, eind jaren 90, was Alma-Tadema weer helemaal terug in het centrum van de kunstgeschiedenis, er verschenen boeken over zijn werk en er werd een grote expositie in het van Gogh museum samengesteld.
Kunstgeschiedenis pretendeert een wetenschap te zijn, en dus objectief. Ik vraag me af of kunstgeschiedkundigen beseffen hoezeer hun oordeel door mode beïnvloed is.

opnieuw Cleopatra

De afgelopen weken was ik weer behoorlijk onder de indruk van Cleopatra. Het schilderij dat ik van haar gemaakt had was al een tijd geleden klaar, hij is gebruikt op het omslag van het boek Pulpmania, maar ik was toch niet helemaal tevreden.
Hij stond op de ezel, en dagelijks werkte ik er weer wat aan. Naar aanleiding van schetsen schilderde ik in eerste instantie verder aan de sieraden en het lichaam. Maar daardoor moest de rest ook aangepakt worden, elke verandering brengt ten slotte het geheel uit balans.
Cleopatra is weer klaar, tijd voor een nieuwe hobby.